به تمامي مردان و زنان آزاده ايران در زندانهاي دژخيمان رژيم جانيان اسلامي ايران
ديرگاهي است که از تو خبري
نرسيده است به من
و ز هر آن دوست که ميپرسمت از حال درون
ننگريده ست به من
از براي اين است
شب و روز تو درآن تنگ حصار
و شب و روز من اندر دل اين باز حصاري ( که به ظاهر نه چنان زنداني است )
همه با رنج و تعب مي گذرد
و شب تيره که اشباع شده است
با فسوني که در او
سوي ما دارد رو
و فريب بدخواه
و فسوني که به گنده شده ي لاشه يک زندگي مرده چو گور
مي نشاند همه را
سوي ما بسته نگاه :
و نگه شان بيمار
پاي بوس آمده ديواري را
مانده با آن خاموش
و خيال کجشان
همچو تيري که به بر سوي هدف
با کجي هم آغوش
و همه مي ترسند
که تن اين گنداب
نرساند به تک آورد سياهش به لب ايشان آب
يا گل آلوده به تن ريخته ديواري
بند هر خشتش از مايه زخم بچه نام ( آنکه برادرشان بود)
نفکند ايشان را
بيش و کم سايه به سر
همه شان مي ترسند
که تن گنده ي عفريت زني
به سفيدابش روپوش دروغ
نکشدشان در بر .
همه شان ميترسند آري
نه در آن ريبي ٬ حتي
از وفور مهتاب
از تن سنگي اگر (( ميمرز)) ي
سر در آورده بر آن سنگ بخواب
و اگر (( توکا)) ئي
به صدائي گذرد
به زمين مي سايند
و در آيد به نوا بوقي از حمام
به خيالي که خبر از پيکاري است
همه اين جمع حماسه خوانان
جا تهي کرده به ره مي پايند
همه شان مي ترسند
همچنان کز زندان
که نگه شان ناگاه
در نيايد بسوي دربندان
وندر اين مدت پر دغدغه با اين همه رنج
کار مشکل شده است
وز پس هر مشگل سرگرداني
که به مقصد نرسد هيچ کسي
همچو يک نامه به يک زنداني
چو غلاده در تاب
هرچه از اين ناتو
تاب مي گيرد و خواب .
چو غلاده سنگين
هرچه زين گردش مي گيرد رنگ
تا نمايد رنگين
و به دندان سفيد و سيهش ٬ قافله روز و شبان
مي جود پيکر ما
شادماني آناني
که نمي آيدشان بر لب از بيم به دل
که چه ها ميگذرد بر سر ما .
زندگاني چه گرفتاري شيريني هست
که به دل دارد با بعضي
در غم ديريني دست
( با فسونش چو نه هرگز کاري
با فريبش چو نه هرگز پيوست )
من فقط گوشم ٬ اما
با همه اين احوال
به صدائي است که مي آيد از راه دراز
و به چشمان پر از شيطنتم ميگويم
-(( با صداي ره همپاست کسي ))
و به هر زمزمه ام بر لب ازين گوشاري است
که سوي شهر خموش
مي سرايد جرسي
مي سرايد جرسي ٬ آري تنها
گوش مي خواهد از ما
گر در اميد فراوان هستيم
يا به ياس بيمر
حوصله ي نارس ماست
آنکه ميگويد (( کس نيست به راه ))
همچو راهي متروک
کز ميان خس و خاشاک بيابان شده گم
مرد زنداني تنهاست .
با وجوديکه نمي آيد رو به تو کسي
چشم ها هست ز راه پنهان
که بسوي تو گشاده ست بسي .
من در اين دهکده ٬ در بسته به روي
( همچو بينائي سرگشته به شهر کوران
که اسفناکي او از همه سوست )
بارها گفته ام اين با همه کس
که فقط حرف دل من با اوست
اوست آيا دلتنگ
کامد از مقصد دور ٬
يا در اين فکر که دوران گرفتاري او
مايه ي نام و نشان است و غرور؟
چه خيالي ساکن
چه ملالي در راه
روز ديدار تو تنها با من
خواهد اين راز گشود
گو هر آن بد که گذشت
بگذرد باز و کند باز نمود
سنگ بارد از مدخل کوه
عدد افزايد حق نشناسان را
من همه رنج به دل مي بندم
و همه تير ملامت به جگر
به خيالي که مي آيد روزي
که به ديدار رخت مي خندم
و ز هر آنکس که بر آن شهر سفر دارد مي پرسم :
(( داري از او خبري ؟))
بيش از آنيکه از او باشدم اول پرسش
که (( بر او داري آيا گذري ؟))
اي دلاويز من ٬ اي همره ٬ همفکر عزيز!
همچنان صبح دل افروز خيال تو تميز
و برادر شده چون رشته دندان به لبم
يا فشرده تر از آن ( با من آندم که توئي با بدان در کينه )
و مرا دوستي تو از اميدم در دل
بيشتر ديرينه
با همه حوصله من داغم از حوصله ام
فکر کاين حوصله آيا چه زمان
بارور خواهد بودن ؟
باور از من کن ٬ بايد
که بهمپائي اين حوصله جان فرسودن
گر به سودا و شتابي شده ايم
ور به راه آمده ايم
يا گرفتار عذابي شده ايم .
که به من ميرسد آيا روزي ؟
گرم تا روي زمين تاخته آيا خورشيد
ميوه کي خواهد ازين شاخه ي نو خاسته چيد ؟
با چراغي که در اين خانه تنگ
با دلم مي سوزد
و به هر سرکشي اش دارد درخواست
کز براي همه آن همسفران افروزد
چشم در راهم سيماي چه همدردي را من
در خطوط بهم اميخته ي مبهم تقويم حيات من و تو ٬ و آناني
که چو من يا چو تواند ٬
روز نزديک خلاصي ست اگر ٬
با کدام اسطرلاب
مي توانيم در آن برد نظر ؟
چند سال است که گشته سپري ؟
چند ماه است ؟ .....بگو
سال و مه را به حساب
برده غارت از من
يکه تاز شب و روز
همچنانيکه خيال دم بيداري را
خوابهاي شيرين ٬
و جواني مرا
رنجهاي ديرين
تو بگو ٬ از چه در اين مدت هر چيزي غماز شده؟
همچنانيکه مهتاب ٬
در سخن چيني خود با مرداب
و دلارام سحر ديگر با من
قصه کم مي کند از زمر نهاني که از او خواهد شد شوريده ٬
صحنه اين شب ديرين که در او هر تعب است ٬
راه سر منزل مقصود و ره روز خلاص
در کدامين سوي ره بيابان شب است ؟
با زبان آوريش باد چرا
در نشيب دره مي ماند خاموش ؟
( همچناني که به شن زار بياباني گرم
جوي آواره بماند ز خروش )
از چه غمگين ننمايد مردي
که جواني به هدر داد و بر او
آن دلارام نيفکند نگاه ؟
( چون بهاري که بخنديد و شکفت
بي نشان از خود در ناحيه ي دور از راه )
ليک بي هيچ جواب ٬
با همه زورش در کار ٬ صداي دريا
در خود او مرده است .
و دهاتي که خراب ٬
وخرابي که دهات ٬
چهره شان افسرده است
و نمي داند ره را به کجا خواهد بردن مردي ٬
خانه گم کرده به راه
که گرش صد به نشان خانه دهند
به يکي نيست نگاه .
از تف گرم بيابان هلاک ٬
آه نزديک شده ست
کاو شود نقشه ي خاک
بر سرش ريخته ي فکرت او آواري ست
کاو فرو مانده در آن .
و همه اين سخنان حرف دل است
که ندارد نظري هرکه بر آن
حرف دل بهتر از هر حرفي است
آنچه مي زايد بي وسوسه اي از ره دل٬
شک و ترديدي اندر آن نيست
بد و خوبي که به ما مي گذرد
با دل خسته بد و خوب کنيم
گشت ز انديشه ي ما صورت هستي معيوب
اندکي نيز ز روي انصاف
فکر خود را ٬ که عنود است و زيان آور ٬ معيوب کنيم
آه همفکر عزيز !
آمدم بر سر اين حرف چه خوب
من بگويم به تو آنان که دگر تر بودند
از همه آن دگران ٬
يک نفر ز آنان نيست
از چه ايندم بسوي تو نگران ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
باد توفنده چو جنبيد از جا ٬
برد آسان با خود
هر گياهي که ضعيف
هر ضعيفي که گياه
و آنچه بگذشت بجا
با درست و نه درست
پهنه ور ديواري است
که پناه من و تو
و دل غمخواري است ٬
يا رفيقي ست که او مانده ز پا
و به من مي تازد٬
در هر انديشه که دارم با تو ٬
تا سخنهاي پر از قوت و جاني به ميان
نگذارم با تو
يا شريکي است که رانده ست ز جا
و به من مي گويد :
(( کوره راه شب را
بر عبث رهگذر مي جويد ))
هيچکس نيست . بس افسون که نيست
کسي آن گونه که مي بايد از خواب گرانش بيدار
وز ره ياس عجيبي ( که نه ياس من و توست )
چون من و تو به کنار
در دل اين شب کاين نامه مرا در دست است
مانده در جاده خاموش چراغ
هرکجا خاموشي است
باد مي کاود با رخنه ي راه
راه مي پيچد در خلوت باغ
آن زن بيوه که مي داني کيست ٬
سر خود دارد در دست
و سگش ( کاش چون سگ آدمي اي داشت وفا )
پيش او خوابيده است
نجلا روي حصيرش در اطاقش تنها
(( هفت پيکر )) مي خواند
گاهي او شعر مرا
که زبر دارد با من به زبان مي راند
من به او مي گويم :
- (( نجلا ! گريه نکن
صبح نزديک شده ست با دلاويزي خود دل افروز ٬
آن سفر کرده ميايد يک روز ))
ولي او با همه فهمش که به هر رمزي در حرف من است
نيست يک لحظه خموش
مي نشيند کمتر حرف منش
( گرچه سود وي از آن است ) بگوش .
او و من تنها ما
از تو داريم سخن
و من خسته ي ويرانه ( که گر ذره ام از شادي هست
حسرت و دردم از خانه ي دل مي روبد )
مي توانم که دوباره ديدن
که به افسون کدام و چه فريب
دستي از حلقه ي فرسوده قبائي بيرون
به درخانه همسايه من مي کوبد
و چه مهتابي ( چرکين تر از راهي سرد و خموش )
مي کند چهره مردي را روشن
که به ده مي رسد انبانش خالي بر دوش
ليک ارابه چي پيري که رفيق من و توست
(( آيت بيک ))
پس زانويش سر
در ارابه برده است
خوابش از عالم دل خسته به در
چون تو ميداني کو راست چه درد
من نمي خواهم حرفي از او
به زبانم آيد
زنده باشي تو ٬ به دل مي طلبم .
مطلبي نيست دگر
بچه ها سالم هستند ٬
( گرچه درمانده تمام )
من و آنها به تو از اين راه دور
مي رسانيم سلام
نيما يوشيج
No comments:
Post a Comment