باري ليندون



براي فيلم باري ليندون استانلي کوبريک پروژه برگرداندن رمان معروف
ويليام مک پيس تاکري را به نام
THE LUCK OF BARRY LINDON-1844
بر عهده گرفت .

او بر خلاف تاکري اهميت را به تاريخ و فرهنگ زمان حادثه داده است
نوول تاکري پنج دهه را در بر ميگيرد از ۱۷۶۰ تا ۱۸۱۱ که هفت سال
جنگ و انقلاب امريکا و فرانسه را درخود دارد که نه تنها شخصيت
خيالي باري ليندون را ترسيم ميکند بلکه پايان يک دوره و آغاز دوره
ديگري است.
در کتاب٬ تاکري يک مجموعه ماجرا بنا ميکند که در آن ( اعمال جنائي
شاهان) به عنوان نمونه فردريک کبير و جلال و اسراف يک طبقه را به
شکل حماسه اي سخره آميز از اعمال غير عقلاني انسانها ترسيم
ميکند .
سبک نوشتن کتاب به دليل علاقه تاکري به تاريخ شخصي از قبيل
دفتر خاطرات روزانه - نامه - شعر هاي کوتاه سروده شده
سبک خاص قصه گوئي است که براي تشريح زمان که قرن هجدهم
است بکار برده .
کوبريک در برداشت خود از کتاب اخلاق جدي را کمي تلطيف کرده
و اين شيوه را به تقليد روش اجتماعي و رواني کارهاي ديکنز گونه
ترجيح ميدهد .

رمان تاکري مرثيه اي است براي مرگ نظم و روياي قرن هجدهم .
قهرمان کتاب باري معتقد است که باورها و تمول و القاب و چگونگي
ارزش هاي ظاهري هر مردي معني سفر زندگي او ميباشد .
در بخشي ميگويد :
(( ما لباس ابريشم مي پوشيديم پر از گلدوزي
آن زمانها براي يک مرد خوش پوش دو ساعت تمام طول ميکشيد
که خود را آراسته و سليقه خود را نشان دهد ....وه چه شکوهي
داشت يک سالن پذيرائي يا اپرا يا يک ضيافت شب وه که چه انبوهي
از پول پشت ميز قمار به دست ميامد و يا از دست ميرفت مردان اينک
مرده اند و مد به سربازخانه ها و ملوانان رسيده
وه که چه نوستالژي بزرگي براي گذشته دارم ))

براي تاکري و خواننده باري ليندون شخصيتي کميک با سرنوشتي
به شدت تراژيک باقي ميماند
شخصيت باري ليندون شخصيتي جسور و ساده لوح
که دچار زير و بم هاي بهادادن به خود درحال نوسان است با عاشق
شدن و از عشق فارغ
شدن هاي مدام و با خطاهاي هوس بازانه درست زماني که عشق
و شرف و کشور بزرگترين مايه هاي نجابت حساب ميشده اند .

در واقع باري ليندون قرباني دنياي آريستوکراسي و قوانين آن
و شخصيت سطحي خود است .

هنگامي که نخستين بار با شواليه دو بالي باري ملاقات ميکند چنان
تحت تاثير اين مرد که در حقيقت يک قمار باز ايرلندي بيش نيست قرار
ميگيرد که ميگويد :

(( اگرچه از جانب من بسيار گستاخانه بود ولي هنگامي که من شکوه
ظاهري و نجابت و رفتار او را ديدم بي اختيار اشگ هايم سرريز کرد ))

آنچه باري ميبيند شکوهي است که او براي خود ميخواهد و به شکل
ايرونيکي اين خواسته خود را تنها با زدن ماسک بر روي چهره خود به
دست مياورد
در پايان بخش اول کتاب اگرچه او به رده بالاي اجتماع صعود کرده ولي
دراين بازي تبديل به بازيگري ورزيده شده او ديگر از روياي عشق
رومانتيک و افتخار دست شسته و بسيار سنگدلانه اهداف خود را
دنبال ميکند .

براي يک سال تمام ليدي ليندون را تعقيب کرده و نقشه ميريزد که
با ازدواج با او عنوان و لقب لردي را به دست آورد و سپس تر اين
اشرافيت به دست آورده را به شکل کامل از دست ميدهد .

باختنش در آخرين مرحله٬ خرابي مالي و شخصي ٬ باعث خود آگاهي
جدي او به تراژدي ئي که خود او مخترعش بوده ختم ميگردد
و روياي قبلهاي او از شانس و تصادف و جاه طلبي براي مقام اجتماعي
همه فرو ميريزد

کوبريک زبان اول شخص را در کتاب تبديل به سوم شخص کرده و با
گذاردن صداي مايکل هوردرن به عنوان راوي عمدا سخنان او را با
طعنه و تمسخر درهم اميخته است و به اينسان ملغمه اي از احساس
همدردي براي (( صعود و سقوط باري ليندون ))‌و استهزاي او نشان
ميدهد.
به عنوان نمونه در بررسي روانشناسانه کاراکتر باري ليندون ميگويد :

(( باري سريعا از غم خداحافظي با مادر خود را رها کرد!!! هيچ مرد
جواني که براي نخستين بار آزادي و بيست گينه در جيب داشته باشد
زماني طولاني غمگين نخواهد بود !!!!!))
در بخش يک فيلم راوي با شوخ طبعي و طعنه از باري سخن ميگويد
ولي در بخش دوم همدردي و دادن حس تراژدي سرنوشت
او غالب است .
کوبريک ما را به يک پروسه شانس و ثروت براي باري ليندون ميکشاند
که حتي براي خود باري قابل درک نيست .
کوبريک برخلاف نويسنده کتاب گونه اي آگاهي تاريخي را نشان ميدهد
که از فلسفه نويسنده بيشتر به آن پرداخته است مخلوطي از نزاکت و
ادب و خوش طبعي
او علاوه بر اين مروري کامل به پيچيدگي هاي قرن هجدهم و سياست
و ديناميک اجتماعي آن زمان کرده دربخش جنگ هفت ساله و اولين
باري که باري درجنگ شرکت ميکند ميگويد :

(( اگرچه اين برخورد در هيچ کتاب تاريخي ثبت نشد ولي براي شرکت
کنندگان در آن به شکل خاطره اي اصلي براي هميشه باقي ماند))

کوبريک برخلاف تاکري پايان را استحاله و سپس مرگ باري ليندون
ترسيم کرده او داستان را چون فرشي ميبافد که در آن مرگ پدر باري
ازدواج و تولد و جشن تولد و فاميل قديمي و فاميل جديد نخستين
عشق و آخرين عشق و دوستي و رقابت بين فرزندان و دعوا و دوئل
وقمار و قرض و به عبارتي مراسمي از شروع تا پايان يک سفر زندگي

پدرباري دريک دوئل سر خريد تعدادي اسب کشته ميشود
به شکل ايرونيک خريد اسب براي پسرش توسط باري ليندون منجر
به مرگ پسر ميشود .
در ابتداي جواني دريک دوئل از شليک به حريف خود خودداري ميکند
ولي سپس تر در دوئل با پسرخوانده خود ترحمي دريافت نميکند.

به هرصورت بافت اين فرش به ما تصويري از ما انسانها نشان ميدهد
که اگرچه قهرمانانش در قرن هجدهم ميزيسته اند داستان نه تنها به
ما بسيار نزديک است بلکه از نادر داستانهائي است که براي تمامي
دوران بشري نوشته شده
و تاکري در پايان کتاب با نشان دادن کمدي و تراژدي زندگي باري ليندون
ببه سرنوشتي که براي هيچ يک از کاراکترها و خواننده ها گريز پذير
نيست اشاره اي دارد هنگامي که ميگويد :

((THEY ARE EQUAL NOW ))
همگي آنها اينک برابر هستند . نانا